\u015aroda Popielcowa rozpoczyna w Ko\u015bciele katolickim trwaj\u0105cy 40 dni okres Wielkiego Postu. Dla wiernych jest on wezwaniem do pokuty i przemiany \u017cycia, tj. wewn\u0119trznego nawr\u00f3cenia.<\/p>\n
\u015aroda Popielcowa sw\u0105 nazw\u0119 przyj\u0119\u0142a z obrz\u0119du posypywania g\u0142\u00f3w popio\u0142em. W obecnej liturgii symbolowi temu towarzysz\u0105 wypowiadane przez kap\u0142ana s\u0142owa: „Prochem jeste\u015b i w proch si\u0119 obr\u00f3cisz” lub „Nawracajcie si\u0119 i wierzcie w Ewangeli\u0119”. To gest uznania swojej niewystarczalno\u015bci i zale\u017cno\u015bci od Boga.<\/p>\n
\u015aroda Popielcowa rozpoczyna okres czterdziestodniowego przygotowania do najwi\u0119kszej chrze\u015bcija\u0144skiej uroczysto\u015bci – \u015bwi\u0105t Wielkiej Nocy. Wielki Post trwa do pocz\u0105tku liturgii Mszy Wieczerzy Pa\u0144skiej sprawowanej w Wielki Czwartek.<\/p>\n
Wielki Post nawi\u0105zuje do czterdziestodniowego pobytu Chrystusa na pustyni, gdzie po\u015bci\u0142 i by\u0142 kuszony przez szatana. Jezus uda\u0142 si\u0119 w miejsce odosobnienia zaraz po przyj\u0119ciu chrztu z r\u0105k \u015bw. Jana i przed rozpocz\u0119ciem publicznej dzia\u0142alno\u015bci. Wtedy te\u017c \u015bw. Jan nawo\u0142ywa\u0142 do pokuty oraz przygotowania na przyj\u015bcie Zbawiciela, kt\u00f3ry b\u0119dzie chrzci\u0142 „Duchem \u015awi\u0119tym i ogniem”. Post jest wi\u0119c jednym z element\u00f3w pokuty.<\/p>\n
Tradycja posypywania popio\u0142em na znak pokuty si\u0119ga VIII wieku. Od XI stulecia zwyczaj ten przyj\u0105\u0142 si\u0119 w ca\u0142ym Ko\u015bciele. Popi\u00f3\u0142 pochodzi ze spalonych palm, po\u015bwi\u0119conych w poprzednim roku podczas Niedzieli Palmowej.<\/p>\n
Tradycja posypywania popio\u0142em na znak pokuty si\u0119ga VIII wieku. Od XI stulecia zwyczaj ten przyj\u0105\u0142 si\u0119 w ca\u0142ym Ko\u015bciele. Popi\u00f3\u0142 pochodzi ze spalonych palm, po\u015bwi\u0119conych w poprzednim roku podczas Niedzieli Palmowej.<\/p>\n
Tego dnia obowi\u0105zuje wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107 i post. Prawem o wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci s\u0105 zwi\u0105zani wszyscy powy\u017cej 14. roku \u017cycia, a prawem o po\u015bcie – osoby pe\u0142noletnie do rozpocz\u0119cia 60. roku \u017cycia. W tym dniu ludzi wierz\u0105cych obowi\u0105zuje post \u015bcis\u0142y, tzn. jeden posi\u0142ek do syta, bez potraw mi\u0119snych.<\/p>\n
Okres Wielkiego Postu jest dla wiernych wezwaniem do odnowienia \u017cycia i wewn\u0119trznego nawr\u00f3cenia. Od jego pocz\u0105tku, a\u017c do Wigilii Paschalnej, nie m\u00f3wi si\u0119 Alleluja. W tym czasie, w ka\u017cdy pi\u0105tek w ko\u015bcio\u0142ach odprawia si\u0119 nabo\u017ce\u0144stwo Drogi Krzy\u017cowej, w niedziel\u0119 – nabo\u017ce\u0144stwo Gorzkich \u017bali.<\/p>\n
Wielki Post w Ko\u015bciele katolickim to tak\u017ce czas przygotowa\u0144 poprzez rekolekcje i spowied\u017a do najwi\u0119kszego \u015bwi\u0119ta w ca\u0142ym roku liturgicznym – Zmartwychwstania Pa\u0144skiego, czyli \u015awi\u0105t Wielkanocnych.<\/p>\n
Zwyczaj posypywania g\u0142\u00f3w popio\u0142em na znak \u017ca\u0142oby i pokuty, celebrowany w \u015arod\u0119 Popielcow\u0105, znany jest w wielu kulturach i tradycjach, m.in. w staro\u017cytnym Egipcie, u Arab\u00f3w i w Grecji. W liturgii pojawi\u0142 si\u0119 on w VIII w. Pierwsze \u015bwiadectwa o \u015bwi\u0119ceniu popio\u0142u pochodz\u0105 z X w. W 1091 roku papie\u017c Urban II wprowadzi\u0142 ten zwyczaj jako obowi\u0105zuj\u0105cy w ca\u0142ym Ko\u015bciele. W tym te\u017c czasie ustalono, \u017ce popi\u00f3\u0142 do posypywania g\u0142\u00f3w wiernych ma pochodzi\u0107 z palm po\u015bwi\u0119conych w Niedziel\u0119 Palmow\u0105 poprzedniego roku.<\/p>\n
Jeszcze na pocz\u0105tku XX wieku w Popielec trwa\u0142y zabawy. Karnawa\u0142 ko\u0144czy\u0142 si\u0119 pod koniec dnia dopiero wtedy, gdy g\u0142owy wiernych zosta\u0142y posypane popio\u0142em.<\/p>\n
Rytua\u0142 wprowadzono do liturgii Ko\u015bcio\u0142a ok. IV wieku i a\u017c do X wieku przeznaczony by\u0142 dla os\u00f3b publicznie odprawiaj\u0105cych pokut\u0119. Ten prosty obrz\u0119d stanowi pozosta\u0142o\u015b\u0107 po staro\u017cytnej liturgii nak\u0142adania pokuty na publicznych grzesznik\u00f3w. Pokutnicy gromadzili si\u0119 w \u015bwi\u0105tyni, wyznawali grzechy, kap\u0142an za\u015b posypywa\u0142 ich g\u0142owy popio\u0142em, nakazuj\u0105c opuszczenie wsp\u00f3lnoty na czas pokuty. Progi \u015bwi\u0105ty\u0144 wolno im by\u0142o znowu przest\u0105pi\u0107 dopiero po spowiedzi w Wielki Czwartek.<\/p>\n
Z czasem, dla podkre\u015blenia solidarno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a z grzesznikami, rozci\u0105gni\u0119to wspomniany zwyczaj na wszystkich uczestnik\u00f3w liturgii.<\/p>\n
Popi\u00f3\u0142 jest symbolem umartwienia i nawr\u00f3cenia si\u0119 do Boga. Podobnie jak ogie\u0144, symbolizuje on moc oczyszczaj\u0105c\u0105. Niekiedy pochodzi\u0142 ze starych cmentarnych krzy\u017cy, spalonych w Wielk\u0105 Sobot\u0119 podczas \u015bwi\u0119cenia ognia. Asceci dodawali go nieraz do jedzenia, a biedni – do wypieku chleba, by by\u0142o go wi\u0119cej.<\/p>\n
Od \u015arody Popielcowej obowi\u0105zuje w liturgii kolor fioletowy, w ko\u015bcio\u0142ach rzadziej odzywaj\u0105 si\u0119 dzwony i organy.<\/p>\n
Ponadto, Ko\u015bci\u00f3\u0142 zakazuje w tym czasie hucznych zabaw i nak\u0142ada obowi\u0105zek postu: w \u015arod\u0119 Popielcow\u0105 i Wielki Pi\u0105tek post \u015bcis\u0142y (jeden posi\u0142ek do syta i powstrzymanie si\u0119 od pokarm\u00f3w mi\u0119snych).<\/p>\n
W dawnej Polsce post by\u0142 bardziej surowy. Nie jedzono potraw mi\u0119snych w poniedzia\u0142ki, \u015brody i pi\u0105tki, a w niekt\u00f3rych rejonach – w \u015brody i pi\u0105tki nie spo\u017cywano te\u017c \u017cadnych potraw na gor\u0105co.<\/p>\n
Dawniej, w niekt\u00f3rych regionach Polski, zwyczajowo wyparzano wszystkie naczynia kuchenne, szorowano je popio\u0142em po to, aby mo\u017cna by\u0142o unikn\u0105\u0107 kontaktu z t\u0142uszczem w potrawach postnych. Gospodynie troszczy\u0142y si\u0119, by domownicy odczuwali nieustannie g\u0142\u00f3d. Tak by\u0142o do czasu II wojny \u015bwiatowej. Obecnie nie spotyka si\u0119 raczej obrz\u0119d\u00f3w ludowych przeznaczonych na Popielec.<\/p>\n
Post jest obyczajem nie tylko katolickim. Oba g\u0142\u00f3wne Ko\u015bcio\u0142y ewangelickie augsburski i reformowany we wszystkie pi\u0105tki Wielkiego Postu odprawiaj\u0105 nabo\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3re s\u0105 rodzajem rekolekcji wielkopostnych. Nie ma jednak zwyczaju posypywania g\u0142owy popio\u0142em w \u015arod\u0119 Popielcow\u0105 ani nabo\u017ce\u0144stwa Drogi Krzy\u017cowej.<\/p>\n
Dla luteran Wielki Pi\u0105tek jest najwa\u017cniejszym dniem roku ko\u015bcielnego – tego dnia dokona\u0142o si\u0119 zbawienie. Wielu z nich zupe\u0142nie powstrzymuje si\u0119 wtedy od jedzenia.<\/p>\n
Prawos\u0142awni i cz\u0119\u015b\u0107 innych obrz\u0105dk\u00f3w wschodnich obchodz\u0105 Wielkanoc dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej – wed\u0142ug kalendarza julia\u0144skiego. Cerkiew w ramach przygotowania do tego \u015bwi\u0119ta zaleca wiernym tzw. post cielesny, tj. wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107 w jedzeniu i piciu oraz post duchowy, czyli modlitwy.<\/p>\n
Post jest obecny tak\u017ce w innych religiach. Mniej wi\u0119cej w tym czasie co Wielki Post, w dwu pozosta\u0142ych wielkich religiach monoteistycznych, judaizmie i islamie, przypadaj\u0105 wa\u017cne dla nich \u015bwi\u0119ta. \u017bydzi na pami\u0105tk\u0119 wyj\u015bcia z Egiptu obchodz\u0105 Pasch\u0119. W tym dniu nie mo\u017ce by\u0107 w \u017cydowskim domu ani okruszyny zakwaszonego chleba, w zwi\u0105zku z czym wymiata si\u0119 dok\u0142adnie ca\u0142e obej\u015bcie, za\u015b resztki si\u0119 spala. \u017bydzi poszcz\u0105 r\u00f3wnie\u017c w Jom Kipur – S\u0105dny Dzie\u0144.<\/p>\n
Muzu\u0142manie na pami\u0105tk\u0119 zes\u0142ania Koranu obchodz\u0105 Ramadan, wprowadzony – jak g\u0142osi tradycja – przez Mahometa w 624 r. Ramadan jest miesi\u0105cem postu, w czasie kt\u00f3rego wyznawcy Proroka powstrzymuj\u0105 si\u0119 w dzie\u0144 od jedzenia, picia i seksu. W nocy wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107 nie obowi\u0105zuje. Ramadan ko\u0144czy si\u0119 uroczystymi modlitwami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015aroda Popielcowa rozpoczyna w Ko\u015bciele katolickim trwaj\u0105cy 40 dni okres Wielkiego Postu. Dla wiernych jest on wezwaniem do pokuty i przemiany \u017cycia, tj. wewn\u0119trznego nawr\u00f3cenia. \u015aroda Popielcowa sw\u0105 nazw\u0119 przyj\u0119\u0142a z obrz\u0119du posypywania g\u0142\u00f3w popio\u0142em. W obecnej liturgii symbolowi temu towarzysz\u0105 wypowiadane przez kap\u0142ana s\u0142owa: „Prochem jeste\u015b i w proch si\u0119 obr\u00f3cisz” lub „Nawracajcie si\u0119 i wierzcie w Ewangeli\u0119”. To gest uznania swojej niewystarczalno\u015bci i zale\u017cno\u015bci od Boga. \u015aroda Popielcowa rozpoczyna okres czterdziestodniowego przygotowania do najwi\u0119kszej chrze\u015bcija\u0144skiej uroczysto\u015bci – \u015bwi\u0105t Wielkiej Nocy. Wielki Post trwa do pocz\u0105tku liturgii Mszy Wieczerzy Pa\u0144skiej sprawowanej w Wielki Czwartek. Wielki Post nawi\u0105zuje do czterdziestodniowego pobytu Chrystusa na pustyni, gdzie po\u015bci\u0142 i by\u0142 kuszony przez szatana. Jezus uda\u0142 si\u0119 w miejsce odosobnienia zaraz po przyj\u0119ciu chrztu z r\u0105k \u015bw. Jana i przed rozpocz\u0119ciem publicznej dzia\u0142alno\u015bci. Wtedy te\u017c \u015bw. Jan nawo\u0142ywa\u0142 do pokuty oraz przygotowania na przyj\u015bcie Zbawiciela, kt\u00f3ry b\u0119dzie chrzci\u0142 „Duchem \u015awi\u0119tym i ogniem”. Post…<\/p>\n