{"id":29007,"date":"2025-09-06T10:56:54","date_gmt":"2025-09-06T08:56:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.franciszek-walcz.pl\/?p=29007"},"modified":"2025-09-06T11:04:30","modified_gmt":"2025-09-06T09:04:30","slug":"rocznica-wybuchu-ii-wojny-swiatowej","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.franciszek-walcz.pl\/?p=29007","title":{"rendered":"Rocznica wybuchu II wojny \u015bwiatowej"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 18pt;\"><strong>Ma\u0142o znana historia obrony granic z 1939 roku<\/strong><\/span><\/p>\n<p>AKTUALIZACJA: 25.08.2025, PUBLIKACJA: 24.08.2025\u00a0<a href=\"https:\/\/dzieje.pl\/wiadomosci\">Wiadomo\u015bci<\/a>\u00a0,\u00a0<a href=\"https:\/\/dzieje.pl\/edukacja\">Edukacja<\/a><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-29010\" src=\"http:\/\/www.franciszek-walcz.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/art-01-09-300x224.jpg\" alt=\"\" width=\"572\" height=\"427\" srcset=\"http:\/\/www.franciszek-walcz.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/art-01-09-300x224.jpg 300w, http:\/\/www.franciszek-walcz.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/art-01-09-200x149.jpg 200w, http:\/\/www.franciszek-walcz.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/art-01-09.jpg 750w\" sizes=\"auto, (max-width: 572px) 100vw, 572px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Za\u0142oga plac\u00f3wki Plac\u00f3wki Stra\u017cy Granicznej w Zelgniewie, 1935 r. \/archiwum<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p>Zdarzenia z pierwszych godzin II wojny \u015bwiatowej na polsko-niemieckiej granicy to historia wci\u0105\u017c ma\u0142o obecna w \u015bwiadomo\u015bci publicznej \u2013 uwa\u017ca wielkopolska regionalistka Dorota Mali\u0144ska-Jana\u015b, dyrektorka jedynej w Polsce szko\u0142y nosz\u0105cej imi\u0119 Stra\u017cy Granicznej II Rzeczypospolitej.<\/p>\n<p>Podkre\u015bli\u0142a, \u017ce dawne polskie pogranicze pami\u0119ta o swych bohaterach nie tylko 1 wrze\u015bnia, za\u015b atrakcyjnie podana historia sprzed blisko dziewi\u0119ciu dekad mo\u017ce zainteresowa\u0107 tak\u017ce najm\u0142odsze pokolenia.<\/p>\n<p>Dyrektorka szko\u0142y w \u015ami\u0142owie w powiecie pilskim jest zdania, \u017ce szczeg\u00f3lnie warte poznania s\u0105 losy stra\u017cnik\u00f3w granicznych \u2013 funkcjonariuszy, kt\u00f3rzy jako pierwsi stawili op\u00f3r niemieckiemu naje\u017ad\u017acy.<\/p>\n<p>Przedwojenna, niemiecko-polska granica liczy\u0142a w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Wielkopolski ok. 120 km. Strzeg\u0142o jej siedem komisariat\u00f3w Stra\u017cy Granicznej.<\/p>\n<p>\u2013 W czasach pokoju polscy pogranicznicy kontrolowali przej\u015bcia graniczne, zapobiegali przemytowi, prowadzili rozpoznanie. W chwili wybuchu wojny byli pierwszymi, kt\u00f3rzy chwycili za bro\u0144, walcz\u0105c z przewa\u017caj\u0105cymi si\u0142ami niemieckiego wroga. Wielu z nich zgin\u0119\u0142o, wielu trafi\u0142o do oboz\u00f3w, wielu skazano na \u015bmier\u0107 w p\u00f3\u017aniejszych procesach przed hitlerowskimi s\u0105dami. Historie tych ludzi s\u0105 absolutnie niezwyk\u0142e \u2013 powiedzia\u0142a PAP regionalistka.<\/p>\n<p>&#8222;(&#8230;) w takich miejscowo\u015bciach jak Zelgniewo strza\u0142y II wojny \u015bwiatowej rozleg\u0142y si\u0119 wcze\u015bniej, ni\u017c na Westerplatte. Wcze\u015bniej te\u017c zgin\u0119li pierwsi ludzie. Bywa\u0142o, \u017ce naprzeciw siebie stawali Polacy i Niemcy z s\u0105siednich gospodarstw czy ulic.&#8221;<\/p>\n<p>Dorota Mali\u0144ska-Jana\u015b od lat popularyzuje fakty z lokalnej historii w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Jest te\u017c wsp\u00f3\u0142autork\u0105 napisanej wraz z Krzysztofem Knychem ksi\u0105\u017cki \u201ePierwsza linia obrony \u2013 1939. Historia Plac\u00f3wki Stra\u017cy Granicznej w Zelgniewie na tle wojennych los\u00f3w miejscowo\u015bci i okolic\u201d. Zelgniewo i \u015ami\u0142owo znajduj\u0105 si\u0119 w gminie Kaczory. Wydanie ksi\u0105\u017cki wsp\u00f3\u0142finansowa\u0142 samorz\u0105d.<\/p>\n<p>\u2013 Po\u015bwi\u0119cili\u015bmy ponad dwa lata, by, przedzieraj\u0105c si\u0119 przez zasoby Archiwum Stra\u017cy Granicznej w Szczecinie, Archiwum Pa\u0144stwowego w Bydgoszczy oraz odbywaj\u0105c wielogodzinne rozmowy z najstarszymi mieszka\u0144cami okolic, opowiedzie\u0107 o pierwszych godzinach II wojny \u015bwiatowej w niewielkiej, w\u00f3wczas przygranicznej wsi Zelgniewo. To te\u017c opowie\u015b\u0107 o uczestnikach tamtych zdarze\u0144 i tragicznych konsekwencjach, kt\u00f3re ich spotka\u0142y ze strony niemieckiego naje\u017ad\u017acy \u2013 powiedzia\u0142a.<\/p>\n<p>Regionalistka podkre\u015bli\u0142a, \u017ce w takich miejscowo\u015bciach jak Zelgniewo strza\u0142y II wojny \u015bwiatowej rozleg\u0142y si\u0119 wcze\u015bniej, ni\u017c na Westerplatte. Wcze\u015bniej te\u017c zgin\u0119li pierwsi ludzie. Bywa\u0142o, \u017ce naprzeciw siebie stawali Polacy i Niemcy z s\u0105siednich gospodarstw czy ulic.<\/p>\n<p>&#8211; Zelgniewo zamieszkane by\u0142y przez dwie narodowo\u015bci, pos\u0142uguj\u0105ce si\u0119 dwoma j\u0119zykami i praktykuj\u0105ce dwa wyznania. To by\u0142o trudne s\u0105siedztwo. 1 wrze\u015bnia, po pierwszych strza\u0142ach, kt\u00f3re przeci\u0119\u0142y powietrze, rozdarta zosta\u0142a tak\u017ce lokalna wsp\u00f3lnota. Kolejne tygodnie i miesi\u0105ce, przepe\u0142nione donoszeniem, aresztowaniami i pobiciami, tylko potwierdzi\u0142y krucho\u015b\u0107 istniej\u0105cych wi\u0119zi \u2013 powiedzia\u0142a.<\/p>\n<p>Ostatniego dnia pokoju w 1939 roku za\u0142og\u0119 plac\u00f3wki w Zelgniewie stanowi\u0142o sze\u015bciu stra\u017cnik\u00f3w wspieranych przez \u017co\u0142nierzy z plutonu wzmocnienia. W nocy do\u0142\u0105czy\u0142 do nich jeszcze jeden, emerytowany stra\u017cnik. Pierwszy ostrza\u0142 wsi mia\u0142 miejsce po godz. 1.30. Granat wrzucony do pomieszczenia Plac\u00f3wki SG og\u0142uszy\u0142 obecnego tam stra\u017cnika. Trzeba by\u0142o gasi\u0107 pierwsze po\u017cary zabudowa\u0144 polskich mieszka\u0144c\u00f3w wsi.<\/p>\n<p>Ponowny ostrza\u0142 mia\u0142 miejsce oko\u0142o godziny 3:00. Polscy \u017co\u0142nierze zatrzymali Niemca, z kt\u00f3rego domu strzelano. Przeszukany zosta\u0142 te\u017c inny dom, z kt\u00f3rego prowadzony by\u0142 ostrza\u0142 wsi. Dwa domy niemieckich s\u0105siad\u00f3w Polacy spl\u0105drowali, poturbowali mieszka\u0144c\u00f3w, szukaj\u0105c dywersant\u00f3w. Cz\u0142onk\u00f3w niemieckich rodzin zaprowadzono do siedziby Plac\u00f3wki SG, potem wywieziono do s\u0105siedniej miejscowo\u015bci. Tam uwolni\u0142 ich Wehrmacht.<\/p>\n<p>Oko\u0142o godziny 5:00 do Zelgniewa przyby\u0142 oddzia\u0142 polskiego wojska. Wkr\u00f3tce potem dosz\u0142o do zaci\u0119tych walk polskich \u017co\u0142nierzy i stra\u017cnik\u00f3w z \u017co\u0142nierzami niemieckimi, prawdopodobnie mieszka\u0144cami s\u0105siedniej wsi. Polscy obro\u0144cy nawi\u0105zali skuteczny kontakt ogniowy, eliminuj\u0105c agresor\u00f3w. Oddzia\u0142y Wehrmachtu wesz\u0142y do Zelgniewa po godz. 6:00.<\/p>\n<p>Autorom ksi\u0105\u017cki \u201ePierwsza linia obrony \u2013 1939. Historia Plac\u00f3wki Stra\u017cy Granicznej w Zelgniewie na tle wojennych los\u00f3w miejscowo\u015bci i okolic\u201d uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107, \u017ce ranny dow\u00f3dca plac\u00f3wki, przodownik Marceli Nowak, dosta\u0142 si\u0119 do niemieckiej niewoli i zgin\u0105\u0142 w Dachau.<\/p>\n<p>Stra\u017cnik Szczepan \u0141awniczak wpad\u0142 w niemieck\u0105 zasadzk\u0119, gdy pr\u00f3bowa\u0142 wyjecha\u0107 ze wsi motocyklem. Zosta\u0142 zamordowany przez dw\u00f3ch s\u0105siad\u00f3w. Stra\u017cnik Antoni \u0141oboda zosta\u0142 skazany na kar\u0119 \u015bmierci. Stra\u017cnik J\u00f3zef \u015awiniarek prze\u017cy\u0142 wojn\u0119, zmar\u0142 w 1968 r. Skazany przez Niemc\u00f3w na \u015bmier\u0107 stra\u017cnik Stefan Gali\u0144ski zmar\u0142 w wi\u0119zieniu w grudniu 1940 r. Stra\u017cnik Franciszek Konieczek w czasie wojny pracowa\u0142 jako szewc, zmar\u0142 w 1970 r. Los\u00f3w stra\u017cnika Franciszka Dr\u00f3bki do dzi\u015b nie uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107.<\/p>\n<p>Dorota Mali\u0144ska-Jana\u015b powiedzia\u0142a PAP, \u017ce pami\u0119\u0107 o przedwojennych pogranicznikach, dot\u0105d ma\u0142o obecna w \u015bwiadomo\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w tych ziem, zacz\u0119\u0142a o\u017cywa\u0107 w ostatnich latach.<\/p>\n<p>\u2013 Mam bardzo pozytywne informacje zwrotne od aktualnych i niedawnych uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy si\u0119gn\u0119li po publikacj\u0119 mojego wsp\u00f3\u0142autorstwa. Z zaskoczeniem odkryli, \u017ce w ich \u201enudnej\u201d wsi mia\u0142y miejsce tak ciekawe wydarzenia. To bardzo buduj\u0105ce. Wielki uk\u0142on w stron\u0119 Krzysztofa Knycha, kt\u00f3ry na co dzie\u0144 mieszkaj\u0105c w Inowroc\u0142awiu, tak bardzo zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w odkrywanie naszej lokalnej historii \u2013 powiedzia\u0142a.<\/p>\n<p>Na cmentarzu w \u015ami\u0142owie pochowanych jest o\u015bmiu pogranicznik\u00f3w. Le\u017cy tam te\u017c kpr. Piotr Konieczka, prawdopodobnie pierwszy \u017co\u0142nierz, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w czasie II wojny \u015bwiatowej. S\u0142u\u017c\u0105c w plutonie wzmocnienia plac\u00f3wki Stra\u017cy Granicznej w Jeziorkach, poleg\u0142 1 wrze\u015bnia 1939 r. oko\u0142o godziny 1:40, broni\u0105c urz\u0119du celnego przed Niemcami. Spoczywa prawdopodobnie w jednej mogile z zamordowanym stra\u017cnikiem Szczepanem \u0141awniczakiem.<\/p>\n<p>Zelgniewskich pogranicznik\u00f3w, bohater\u00f3w 1 wrze\u015bnia 1939 r., przypomina znajduj\u0105ca si\u0119 w centrum wsi tablica z nazwiskiem m.in. dow\u00f3dcy plac\u00f3wki Marcelego Nowaka, kt\u00f3ry do ko\u0144ca jej broni\u0142, odmawiaj\u0105c ewakuacji.<\/p>\n<p>Na terenie gminy Kaczory wci\u0105\u017c \u017cyj\u0105 wnukowie i prawnukowie przedwojennych pogranicznik\u00f3w: Stefana Gali\u0144skiego, Franciszka Konieczki, Franciszka B\u0142aszczyka czy J\u00f3zefa \u015awiniarka.<\/p>\n<p>\u2013 Cz\u0119\u015b\u0107 z nich zna histori\u0119 swych przodk\u00f3w, lecz wielu by\u0142o ni\u0105 zaskoczonych. Owszem, kto\u015b z rodziny wspomina\u0142, \u017ce dziadek by\u0142 stra\u017cnikiem granicznym, ale przy braku jakichkolwiek pami\u0105tek bywa\u0142o to traktowane z niedowierzaniem przez m\u0142odsze pokolenie. Tym bardziej poruszaj\u0105ce by\u0142y historie rodzin, kt\u00f3re dopiero niedawno odkry\u0142y losy swych dziadk\u00f3w, znajduj\u0105c na strychu stare fotografie czy dokumenty. S\u0105 z nich niebywale dumni! \u2013 podkre\u015bli\u0142a Dorota Mali\u0144ska-Jana\u015b.<\/p>\n<p>Jak doda\u0142a, kierowanie jedyn\u0105 w Polsce szko\u0142\u0105 nosz\u0105c\u0105 imi\u0119 Stra\u017cy Granicznej II Rzeczpospolitej to dla niej zaszczyt. Zapewni\u0142a, \u017ce uczniowie szko\u0142y w \u015ami\u0142owie dotykaj\u0105 historii niemal ka\u017cdego dnia.<\/p>\n<p>\u2013 Go\u015bcimy potomk\u00f3w dawnych pogranicznik\u00f3w, zapraszaj\u0105c ich na uroczysto\u015bci z okazji Dnia Patrona czy te\u017c na bezpo\u015brednie spotkania z uczniami. W gablotach mamy pami\u0105tki po polskich pogranicznikach przekazane przez ich potomk\u00f3w: zdj\u0119cia, listy, dokumenty. Przechowujemy je z ogromn\u0105 trosk\u0105. Szczeg\u00f3ln\u0105 dum\u0105 napawaj\u0105 nas oryginalne tablice informacyjne z budynk\u00f3w, w kt\u00f3rych pe\u0142nili s\u0142u\u017cb\u0119 przedwojenni stra\u017cnicy graniczni. S\u0105 najcenniejszymi pami\u0105tkami w naszym zbiorze \u2013 powiedzia\u0142a.<\/p>\n<p>W szkole rozpisywane s\u0105 konkursy plastyczne, literackie, historyczne dotycz\u0105ce zar\u00f3wno Stra\u017cy Granicznej II RP, jak i jej lokalnych bohater\u00f3w.<\/p>\n<p>\u2013 Data wybuchu II wojny \u015bwiatowej to w naszej gminie dzie\u0144, kiedy szko\u0142y i przedszkola wraz z przedstawicielami w\u0142adz samorz\u0105dowych oraz mieszka\u0144cami wsi odwiedzaj\u0105 miejsca pami\u0119ci w Jeziorkach, \u015ami\u0142owie i Zelgniewie, by sw\u0105 obecno\u015bci\u0105 podkre\u015bli\u0107, jak wa\u017cna jest dla naszych okolic pami\u0119\u0107 o tamtych godzinach i dniach \u2013 powiedzia\u0142a PAP Mali\u0144ska-Jana\u015b.<\/p>\n<p>Regionalistka jest przekonana, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 m\u0142odzie\u017c mo\u017cna zainteresowa\u0107 histori\u0105 ma\u0142ych ojczyzn. W gminie Kaczory dowodem na to s\u0105 np. murale o tematyce historycznej, kt\u00f3re powsta\u0142y z inicjatywy m\u0142odego pokolenia.<\/p>\n<p>\u2013 Histori\u0119 trzeba przekazywa\u0107 w spos\u00f3b rzetelny. Pokazywa\u0107 jej bohater\u00f3w nie jako pomnikowe, kryszta\u0142owe postaci, lecz jako ludzi maj\u0105cych wady i s\u0142abo\u015bci, ale w chwili pr\u00f3by staj\u0105cych na wysoko\u015bci zadania \u2013 zaznaczy\u0142a.<\/p>\n<p>Po przegranej wojnie zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w narodowo\u015bci niemieckiej opu\u015bci\u0142a Zelgniewo. Nieliczni postanowili jednak pozosta\u0107. Zasymilowali si\u0119, za\u0142o\u017cyli rodziny, doczekali si\u0119 dzieci i wnuk\u00f3w.<\/p>\n<p>&#8211; Stali si\u0119 wa\u017cnymi cz\u0142onkami zelgniewskiej spo\u0142eczno\u015bci. Nie przypominam sobie \u017cadnych historii o powojennych animozjach mi\u0119dzy Polakami a pozosta\u0142ymi w wiosce mieszka\u0144cami narodowo\u015bci niemieckiej. Jeszcze do lat 60. na miejscowym cmentarzu ewangelickim chowani byli mieszka\u0144cy tego wyznania \u2013 w\u0142a\u015bnie narodowo\u015bci niemieckiej, o czym informuj\u0105 imiona i nazwiska wykute w kamiennych nagrobkach \u2013 powiedzia\u0142a PAP Dorota Mali\u0144ska-Jana\u015b.<\/p>\n<p>Jak doda\u0142a, dzi\u015b miejsce to zaanektowa\u0142a przyroda, trudno przez nie si\u0119 przedrze\u0107. Jest niemym i coraz mniej widocznym \u015bwiadkiem historii miejscowo\u015bci. (PAP)<\/p>\n<p>rpo\/ aszw\/<\/p>\n<p>,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,<\/p>\n<p>Piotr Konieczka, uznawany za pierwszego bohatera II wojny \u015bwiatowej, po\u015bmiertnie awansowany na podporucznika<\/p>\n<p>PUBLIKACJA: 01.09.2025\u00a0<a href=\"https:\/\/dzieje.pl\/wiadomosci\">Wiadomo\u015bci<\/a>\u00a0,\u00a0<a href=\"https:\/\/dzieje.pl\/edukacja\">Edukacja<\/a><\/p>\n<p>Punktualnie o\u00a0godz. 12.00 w\u00a0ko\u015bciele w\u00a0\u015ami\u0142owie odprawiono msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105, w\u00a0kt\u00f3rej uczestniczyli m.in. wicepremier W\u0142adys\u0142aw Kosiniak-Kamysz, wicewojewoda wielkopolski Jaros\u0142aw Maciejewski, starosta pilski Rafa\u0142 Zdzierela oraz burmistrz Miasta i\u00a0Gminy Kaczory Brunon Wolski. Nast\u0119pnie dalsza cz\u0119\u015b\u0107 uroczysto\u015bci odby\u0142a si\u0119 na cmentarzu w\u00a0\u015ami\u0142owie.<\/p>\n<p>Kapral Piotr Konieczka, uznawany za pierwszego \u017co\u0142nierza, kt\u00f3ry odda\u0142 \u017cycie w czasie II wojny \u015bwiatowej, zosta\u0142 w poniedzia\u0142ek 1 wrze\u015bnia, uhonorowany awansem na pierwszy stopie\u0144 oficerski, czyli podporucznika. Patent oficerski rodzinie wr\u0119czy\u0142 wicepremier, szef MON W\u0142adys\u0142aw Kosiniak-Kamysz.<\/p>\n<p>Uroczysto\u015b\u0107 upami\u0119tniaj\u0105ca Piotra Konieczk\u0119 odby\u0142a si\u0119 w poniedzia\u0142ek 1 wrze\u015bnia w \u015ami\u0142owie w powiecie pilskim (Wielkopolskie), miejscowo\u015bci dawniej po\u0142o\u017conej nieopodal granicy mi\u0119dzy II Rzeczpospolit\u0105 a III Rzesz\u0105. To w\u0142a\u015bnie w tej okolicy oko\u0142o godz. 1.40 w nocy 1 wrze\u015bnia 1939 roku ppor. Konieczka zgin\u0105\u0142 podczas niemieckiego ataku na plac\u00f3wk\u0119 Stra\u017cy Granicznej w Jeziorkach. \u017bo\u0142nierz os\u0142ania\u0142 odwr\u00f3t za\u0142ogi urz\u0119du celnego.<\/p>\n<p>&#8211; Maj\u0105c do dyspozycji karabin maszynowy, os\u0142ania\u0142 tych, kt\u00f3rzy ratowali swoje \u017cycie. Sta\u0142 na posterunku do samego ko\u0144ca. Broni\u0142 tego, do czego zosta\u0142 powo\u0142any: granic pa\u0144stwa polskiego. To nie jest kreska na mapie. To jest obrona naszych warto\u015bci, w\u0142a\u015bciwo\u015bci nas jako narodu, nas jako rodziny polskiej. Broni\u0142 swojego domu, a przez to broni\u0142 naszego wsp\u00f3lnego domu, kt\u00f3remu na imi\u0119: Polska. Najpierw zosta\u0142 ranny, a p\u00f3\u017aniej w bestialski spos\u00f3b dobity kolbami niemieckich karabin\u00f3w \u2013 m\u00f3wi\u0142 w poniedzia\u0142ek w \u015ami\u0142owie szef MON.<\/p>\n<p>Kosiniak-Kamysz przypomnia\u0142, \u017ce Piotr Konieczka by\u0142 nie tylko \u017co\u0142nierzem, ale i rolnikiem.<\/p>\n<p>&#8211; \u017bywi\u0105 i broni\u0105. To jest ta idea, kt\u00f3ra bierze sw\u00f3j pocz\u0105tek od Ko\u015bciuszki: kiedy trzeba, dbaj\u0105 o to, \u017ceby by\u0142a najlepsza polska \u017cywno\u015b\u0107. A kiedy ojczyzna wzywa, staj\u0105 i jej broni\u0105. Tak jak Warszawy w 1920 roku i tak jak tutaj w 1939 roku. To jest te\u017c przyk\u0142ad na to, \u017ce mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 obowi\u0105zki rodzinne, zawodowe z patriotyzmem, z pasj\u0105, z mi\u0142o\u015bci\u0105 do ojczyzny \u2013 powiedzia\u0142.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: Segoe UI, sans-serif;\"><span style=\"font-size: small;\">\u015ami\u0142owo, kapral Piotr Konieczka, W\u0142adys\u0142aw Kosiniak-Kamysz<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ma\u0142o znana historia obrony granic z 1939 roku AKTUALIZACJA: 25.08.2025, PUBLIKACJA: 24.08.2025\u00a0Wiadomo\u015bci\u00a0,\u00a0Edukacja Za\u0142oga plac\u00f3wki Plac\u00f3wki Stra\u017cy Granicznej w Zelgniewie, 1935 r. \/archiwum Zdarzenia z pierwszych godzin II wojny \u015bwiatowej na polsko-niemieckiej granicy to historia wci\u0105\u017c ma\u0142o obecna w \u015bwiadomo\u015bci publicznej \u2013 uwa\u017ca wielkopolska regionalistka Dorota Mali\u0144ska-Jana\u015b, dyrektorka jedynej w Polsce szko\u0142y nosz\u0105cej imi\u0119 Stra\u017cy Granicznej II Rzeczypospolitej. Podkre\u015bli\u0142a, \u017ce dawne polskie pogranicze pami\u0119ta o swych bohaterach nie tylko 1 wrze\u015bnia, za\u015b atrakcyjnie podana historia sprzed blisko dziewi\u0119ciu dekad mo\u017ce zainteresowa\u0107 tak\u017ce najm\u0142odsze pokolenia. Dyrektorka szko\u0142y w \u015ami\u0142owie w powiecie pilskim jest zdania, \u017ce szczeg\u00f3lnie warte poznania s\u0105 losy stra\u017cnik\u00f3w granicznych \u2013 funkcjonariuszy, kt\u00f3rzy jako pierwsi stawili op\u00f3r niemieckiemu naje\u017ad\u017acy. Przedwojenna, niemiecko-polska granica liczy\u0142a w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Wielkopolski ok. 120 km. Strzeg\u0142o jej siedem komisariat\u00f3w Stra\u017cy Granicznej. \u2013 W czasach pokoju polscy pogranicznicy kontrolowali przej\u015bcia graniczne, zapobiegali przemytowi, prowadzili rozpoznanie. W chwili wybuchu wojny byli pierwszymi, kt\u00f3rzy chwycili za bro\u0144, walcz\u0105c&hellip;<\/p>\n<p> <a class=\"more-link\" href=\"http:\/\/www.franciszek-walcz.pl\/?p=29007\">Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-29007","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artykuly"},"brizy_media":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.franciszek-walcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29007","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.franciszek-walcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.franciszek-walcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.franciszek-walcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.franciszek-walcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29007"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/www.franciszek-walcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29007\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29012,"href":"http:\/\/www.franciszek-walcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29007\/revisions\/29012"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.franciszek-walcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.franciszek-walcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.franciszek-walcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}